โครงสร้างสังคม


รูปภาพของ sss27198

โครงสร้างของสังคม

 

ความหมายของโครงสร้างของสังคม (Social Structure)
พจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยาภาษาอังกฤษ – ไทยฉบับราชบัณฑิตยสถาน กล่าวว่า โครงสร้างสังคม หมายถึง องค์ประกอบที่มีส่วนต่างๆ สัมพันธ์กันอย่างมีระเบียบ และดำรงอยู่ได้ถาวรตามสมควร โครงสร้างของสังคม คือ ระบบความสัมพันธ์ของสถาบันต่างๆ ของสังคมในขณะใดขณะหนึ่ง
-มาร์วิน.อี.ออลเซน(Marvin E. Olsen) ได้อธิบายความหมายโครงสร้างของสังคม ซึ่งสรุปได้ว่าโครงสร้างของสังคม คือ ลักษณะของส่วนประกอบต่างๆของสังคม ซึ่งเป็นเสมือนการจำลองภาพนิ่งของระบบความสัมพันธ์ในสังคมมนุษย์ในขณะใดขณะหนึ่ง เนื่องจากกระบวนการที่สมาชิกในสังคมมีการกระทำระหว่างกันเป็นสิ่งเคลื่อนไหวอยู่เสมอ
-เจมส์ ดับเบิลยู. แวนเกอร์ ซานาเดน (James W. Vander Zanden) กล่าวว่า โครงสร้างของสังคม หมายถึง เค้าโครงของความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในสังคมที่มีความเชื่อมโยงผูกพันระหว่างกัน
-ศาตราจารย์ ดร.ประสาท หลักศิลา ได้เปรียบเทียบลักษณะโครงสร้างทางของสังคมมนุษย์ไว้เหมือนกับลักษณะโครงสร้างของบ้านแต่ละหลัง

>>สรุปได้ว่า โครงสร้างของสังคมคือ “ลักษณะความสัมพันธ์ต่อกันของกลุ่มต่างๆที่ประกอบกันเข้าเป็นสังคมมนุษย์ ทำนองเดียวกันกับโครงสร้างของบ้าน”
>>สรุปได้ว่า โครงสร้างของสังคม หมายถึง ส่วนต่างๆที่ประกอบกันเป็นระบบความสัมพันธ์ของสังคมมนุษย์ ส่วนประกอบดังกล่าวจะต้องเป็นเค้าโครงที่ปรากฏในสังคมมนุษย์ทุกๆสังคม แม้ว่ามีรายละเอียดปลีกย่อยแตกต่างกันไปในแต่ละสังคมก็ตาม

ลักษณะของโครงสร้างสังคม
1.มีการรวมกลุ่มแต่ละกลุ่มต่างก็มีหน้าที่ ความรับผิดชอบ มีประสิทธิภาพในการทำงาน
2.มีแนวปฏิบัติอย่างเหมาะสม โดยยึดหลักประโยชน์สูงสุดของสังคม
3.มีจุดหมายในการทำกิจกรรมต่างๆ ที่ดีและเหมาะสมที่จะใช้กับสังคมนั้นๆ เช่น การมีกิน มีใช้การสนองความต้องการทางเพศ การต้องการความรู้
4.มีการเปลี่ยนแปลงได้ เช่น จำนวนคน รูปแบบความสัมพันธ์สภาพแวดล้อม

องค์ประกอบของโครงสร้างสังคม มี 2 ประการ
1.กลุ่มสังคม (Social Groups)
2.สถาบันสังคม (Social Institution)
กลุ่มสังคม กลุ่ม หมายถึง บุคคลตั้งแต่ 2 คน หรือมากกว่านั้น ซึ่งอาจมีการกระทำระหว่างกันทางสังคม การรวมกลุ่มของมนุษย์มีหลายลักษณะ ในบางครั้งการรวมกลุ่มอาจเกิดขึ้นโดยชั่วคราว หรือโดยบังเอิญ ในไม่ช้ากลุ่มคนดังกล่าวก็จะสลายไป เช่น กลุ่มคนที่มารวมกันที่ตลาด กลุ่มคนที่มาชมการแสดงหรือชมภาพยนตร์ กลุ่มคนที่มารวมตัวกันเพื่อเรียกร้องผลประโยชน์จากรัฐบาล เป็นต้น เราไม่ถือว่า กลุ่มคนเหล่านี้เป็นกลุ่มสังคม เนื่องจากมีการรวมตัวกันอย่างไม่มีแบบแผนความสัมพันธ์ที่ชัดแจ้ง ต่างฝ่ายต่างมารวมตัวกันโดยจุดมุ่งหมายที่สอดคล้องต้องกันอย่างบังเอิญเท่านั้นและระยะเวลาของการรวมตัวมีจำกัด จนไม่เพียงพอที่จะสร้างรูปแบบความสัมพันธ์ที่ถาวรได้ อย่างไรก็ตาม กลุ่มที่มีความสำคัญต่อการดำรงอยู่ของสังคมมนุษย์มากที่สุด โดยเป็นส่วนประกอบสำคัญในโครงสร้างของสังคม ได้แก่ กลุ่มสังคม
>> สรุปว่าได้ว่า กลุ่มสังคมเป็นกลุ่ม ซึ่งประกอบด้วยบุคคลตั้งแต่ 2 คน หรือมากกว่านั้น โดยมีลักษณะที่สำคัญดังต่อไปนี้
1. มีการกระทำระหว่างกันทางสังคมหรือมีปฎิสัมพันธ์ทางสังคม
2. สมาชิกมีตำแหน่ง และบทบาทต่างกัน มีแบบแผนพฤติกรรมตามบรรทัดฐานของกลุ่ม เรียกว่า วัฒนธรรมย่อย
3. มีความรู้สึกเป็นสมาชิกร่วมกัน มีความผูกพันในฐานะสมาชิกกลุ่มเดียวกัน
4. มีวัตถุประสงค์ร่วมกัน สำคัญ คือ สนองความต้องการของสมาชิกแต่ละคน และความต้องการของสมาชิกของกลุ่มเป็นส่วนร่วม
สังคมมนุษย์ประกอบด้วยไปด้วยกลุ่มสังคมคนหลากหลาย ตั้งแต่กลุ่มสังคมเล็กๆไปจนถึงสังคมใหญ่ กลุ่มสังคมต่างมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกัน เปรียบเหมือนสายใยของสังคมมนุษย์
ชนิดของกลุ่มสังคม
1.กลุ่มปฐมภูมิ (Primary group) กลุ่มขนาดเล็ก สมาชิกมีความสนิทสนมกัน เป็นส่วนตัว
2.กลุ่มทุติยภูมิ (Secondary group) กลุ่มคนที่มีจำนวนมาก สัมพันธภาพของสมาชิกเป็นไปตามแบบแผน
3.กลุ่มสมาคม (Task Oriented group) เป็นกลุ่มสมาชิกมารวมกันเพื่อร่วมกันทำงาน หรือแก้ปัญหาให้ลุล่วง
4.กลุ่มชุมชนชนบท และชุมชนเมือง (Rural and Urban group) กลุ่มชนบทเป็นกลุ่มที่มีชีวิตในชนบท มีอาชีพทางการเกษตร ความเป็นอยู่ง่ายๆขึ้นอยู่กับธรรมชาติ
ที่มาของข้อมูล : เอกสารประกอบการเรียนวิชามนุษย์กับสังคม (ส42206) โรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย