หลักสูตรสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน


รูปภาพของ webmaster

หลักสูตรสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย พุทธศักราช 2552

ความนำ 
          การศึกษาเป็นกระบวนการเรียนรู้เพือพัฒนาคนซึ่งเป็นทรัพยากรที่มีความสำคัญ ยิ่งต่อการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจของประเทศผลการศึกษาและวิจัยเพื่อการพัฒนา หลักสูตรมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลายฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2533 พบว่า หลักสูตรมีข้อจำกัดหลายประการจำเป็นต้องปรับปรุงเพื่อเป็นกลไกสำคัญในการ พัฒนาคุณภาพการศึกษาของประเทศ กระทรวงศึกษาธิการจึงเห็นสมควรกำหนดให้มีหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน  พุทธศักราช 2544 ขึ้น โดยยึดหลักความมีเอกภาพด้านนโยบายและหลากหลายในการปฏิบัติ กล่าวคือ เป็นหลักสูตรแกนกลางที่มีโครงสร้างหลักสูตรยืดหยุ่น กำหนดจุดหมาย ซึ่งเป็นมาตรฐานการเรียนรู้ในภาพรวม 12 ปี เฉพาะส่วนที่จำเป็นสำหรับการพัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นไทย ความเป็นพลเมืองดีของชาติ การดำรงชีวิต การประกอบอาชีพ ตลอดจนเพื่อการศึกษาต่อและให้สถานศึกษาแต่ละแห่งจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา จัดทำสาระในรายละเอียดเป็นรายปีหรือรายภาคเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการ ของชุมชน สังคม คุณลักษณะอันพึงประสงค์เพื่อเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว ชุมชน สังคมและประเทศชาติ โดยคำนึงถึงความสามารถ ความถนัดและความสนใจของผู้เรียนแต่ละกลุ่มเป้าหมาย
          การจัดการศึกษา มุ่งพัฒนาบุคคลให้เจริญงอกงามทั้งด้านความรู้ ความคิด คุณธรรม ความสามารถ กระบวนการเรียนรู้ และความรับผิดชอบต่อสังคมเพื่อให้เป็นคนที่สมบูรณ์โดยยึดหลักผู้เรียนสำคัญ ที่สุด ส่งเสริมให้ผู้เรียนทุกคนสามารถเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเองได้ตามธรรมชาติและ เต็มศักยภาพ ให้ความสำคัญต่อความรู้เกี่ยวกับตนเองและความสัมพันธ์ของตนเองต่อครอบครัว ชุมชน ชาติและสังคมโลก รวมทั้งความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ความเป็นมาของสังคมไทย ระบบการเมือง การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ เป็นประมุข ความรู้และทักษะด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ความรู้ความเข้าใจและประสบการณ์ด้านการจัดการ การบำรุงรักษาและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่าง สมดุลยั่งยืน ความรู้เกี่ยวกับศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม การกีฬาภูมิปัญญาไทยและการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญา ความรู้และทักษะ ด้านคณิตศาสตร์ และด้านภาษา เน้นการใช้ภาษาไทยให้ถูกต้องเหมาะสม การใช้ภาษาต่างประเทศในการสื่อสาร ความรู้และทักษะในการประกอบอาชีพ การดำรงชีวิตในสังคมอย่างมีความสุข
          สถานศึกษามีหน้าที่จัดกระบวนการเรียนรู้ โดยถ่ายทอดความรู้ การอบรม การฝึกทักษะกระบวนการคิด การจัดการ การประยุกต์ใช้ความรู้มาป้องกันและแก้ไขปัญหา มุ่งเน้นจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ฝึกปฏิบัติให้คิดเป็น ทำเป็น โดยบูรณาการสาระความรู้ด้านต่างๆ ไปใช้ประโยชน์อย่างได้สัดส่วนสมดุลกัน ปลูกฝังคุณธรรม ค่านิยมที่ดีงามและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ไว้ ในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้อำนวยความสะดวกเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ ได้ทุกสถานที่ มีความรอบรู้และรักการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง รวมทั้งสามารถใช้การวิจัยเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้โดยคำนึงถึงความ แตกต่างระหว่างบุคคล
          หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานของสถานศึกษาจะบรรลุจุดหมายที่กำหมดไว้ ต้องมีการประสานสัมพันธ์ ความร่วมมือกับบิดามารดา ผู้ปกครอง องค์กรปกครองท้องถิ่น หน่อยงานต่างๆ ในชุมชนด้านการจัดและการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทั้งในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา ให้ครอบคลุมหลักสูตรและกว้างขวางยื่งขึ้น ทั้งนี้สถานศึกษาจะได้จัดทำคู่มือการใช้หลักสูตร เอกสารประกอบหลักสูตรสาระต่างๆ แนวทางวัดและประเมินผลการจัดระบบแนะแนว การใช้กระบวนการวิจัยในการรพัฒนาการเรียนรู้ ตลอดจนเอกสารประชาสัมพันธ์การใช้หลักสูตรให้ผู้เรียนผุ้ปกครองและประชาชนใน ชุมชนรับทราบบทบาทของตนและมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา อย่างต่อเนื่อง   

เป้าหมาย 

          เพื่อให้ผู้เรียนเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีความประพฤติดี มีปัญญา มีความสุข มีความเป็นไทย มีศักยภาพในการศึกษาต่อและเห็นแนวทางประกอบอาชีพในอนาคต

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 
          1. เห็นคุณค่าของตนเอง ปฏิบัติตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือและคติธรรมของโรงเรียน คือ ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย์ เสียสละ รัยผิดชอบ ประกอบกรรมดี มีวินัย
          2. ใฝ่เรียนใฝ่รู้ รักการอ่าน การเขียน การค้นคว้า มีความคิดสร้างสรรค์
          3. มีความรู้อันเป็นสากล ก้าวทันวิทยาการ มีทักษะและศักยภาพในการจัดการการสื่อสาร การใช้เทคโนโลยี ปรับวิธีคิด และวิธีทำงานได้เหมาะสมกับสถานการณ์
          4. มีทักษะและกระบวนการ โดยเฉพาะทางคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ทักษะการคิด การสร้างปัญญาและทักษะในการดำเนินชีวิต
          5. รักการออกกำลังกาย ดูแลตนเองให้มีสุขภาพกาย สุขภาพจิต และบุคลิกภาพทีดี
          6. มีประสิทธิภาพในการผลิตและการบริโภค มีค่านิยมเป็นผู้ผลิตมากกว่าเป็นผู้บริโภค
          7. เข้าใจประวัติศาสตร์ของชาติไทย ภูมิใจในความเป็นไทยและการเป็นกุลสตรีไทย เป็นพลเมืองดี ยึดมั่นในวิถีชีวิตและการปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข
          8. มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ภาษาไทย ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณี กีฬา ภูมิปัญญาไทย ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
          9. รักประเทศชาติและท้องถิ่น บำเพ็ญประโยชน์และสร้างสรรค์สิ่งดีงามให้สังคม

โครงสร้างของหลักสูตร
          เพื่อให้การจัดการศึกษาเป็นไปตามหลักการ จุดหมายและมาตรฐานการเรียนรู้ที่กำหนดไว้ให้สถานศึกษาและผู้ที่เกี่ยวข้องมีแนวปฏิบัติในการจัดหลักสูตรสถานศึกษา จึงได้กำหนดโครงสร้างของหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ดังนี้

          1. ระดับช่วงชั้น 
                     ช่วงชั้นที่ 2          ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3
                     ช่วงชั้นที่ 3          ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 แบ่งเป็น 3 กลุ่มสาระเพิ่มเติมดังนี้
                                                  - เน้นภาษาต่างประเทศ
                                                  - เน้นสาระคณิตศาสตร์-อังกฤษ
                                                  - เน้นสาระวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์

          2. สาระการเรียนรู้ 
          กำหนดสารุการเรียนรู้ตามหลักสูตรซึ่งประกอบด้วยองค์ความรู้ ทักษะหรือกระบวนการเรียนรู้ และคุณลักษณะหรือค่านิยม คุณธรรม จริยธรรมของผู้เรียน 8 กลุ่ม ดังนี้ 
          2.1 ภาษาไทย
          2.2 คณิตศาสตร์
          2.3 วิทยาศาสตร์
          2.4 สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
          2.5 สุขศึกษาและพลศึกษา
          2.6 ศิลปะ
          2.7 การงานอาชีพและเทคโนโลยี
          2.8 ภาษาต่างประเทศ

          สาระการเรียนรู้ทั้ง 8 กลุ่มนี้ เป็นพื้นฐานสำคัญที่ผู้เรียนทุกคนต้องเรียนรู้ จัดเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มแรกประกอบด้วยภาษาไทย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เป็นสาระการเรียนรู้ที่ใช้เป็นหลักในการจัดการเรียนการสอนเพื่อสร้างฐานความคิด และเป็นกลยุทธ์ในการแก้ปัญหาและวิกฤตของชาติ 
          กลุ่มที่ 2 ประกอบด้วยสุขศึกษาและพลศึกษา ศิลปะ การงานอาชีพและเทคโนโลยี และภาษาต่างประเทษ เป็นสาระการเรียนรู้ที่เสริมสร้างพื้นฐานความเป็นมนุษย์และสร้างศักยภาพในการคิด และการทำงานอย่างสร้างสรรค์
          เรื่องสิ่งแวดล้อมศึกษา ได้กำหนดสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ไว้ในการะการเรียนรู้กลุ่มสาระต่างๆ โดยเฉพาะกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษา และพลศึกษา
กลุ่มภาษาต่างประเทศ กำหนดให้เรียนภาษาอังกฤษทุกช่วงชั้น ส่วนภาษาฝรั่งเศสและภาษาจีนจัดไว้ในช่วงชั้นที่ 4
กลุ่มสาระการงานอาชีพและเทคโนโลยี กำหนดให้เรียนคอมพิวเตอร์ทุกช่วงชั้น

          3. กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 
          กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนเป็นกิจกรรมที่โรงเรียนจัดขึ้นเพื่อมุ่งพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์เพิ่มเติมจากกิจกรรมในกลุ่มสาระเป็นกิจกรรมที่เน้นให้ผู้เรียนฝึกปฏิบัติให้คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาได้ส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาศักยภาพ รวมถึงกิจกรรมที่ปลูกฝังความมีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ รู้สิทธิหน้าที่ของตนเองและกิจกรรมที่เน้นในเรื่องการดำรงชีวิตในโรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย มีรูปแบบและวิธีการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนดังนี้

          ช่วงชั้นที่ 2 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ประกอบด้วย 
                    1) กิจกรรมแนะแนว 1 ชั่วโมง เป็นกิจกรรมที่มุ่งสร้างเสริมผู้เรียนให้มีคุณภาพเหมาะสมคามความแตกต่างระหว่างบุคคล ค้นพบและพัฒนาศักยภาพของตน มีทักษะการดำเนินชีวิต มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ ศีลธรรม จริยธรรม รู้จักการเรียนรู้ในเชิงพหุปัญญา รู้จักคิด ตัดสินใจ แก้ปัญหาในช่วงวิกฤต วางแผนการศึกษาต่อและการพัฒนาตนสู่โลกอาชีพและการมีงานทำ รวมทั้งดำเนินชีวิตอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข
                    2) กิจกรรมนักเรียน 1 ชั่วโมง เป็นกิจกรรมที่มุ่งปลูกฝังระเบียบวินัย กฎเกณฑ์เพื่อการอยู่ร่วมกันในสภาพชีวิตต่างๆ นำไปสู่พื้นฐานการทำประโยชน์แก่สังคมและวิถีชีวิตในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้มีโอกาสเลือกกิจกรรมตามความสนใจของตนเอง ได้แก่ กิจกรรมยุวกาชาติ กิจกรรมเนตรนารีและกิจกรรมผู้บำเพ็ญประโยชน์
                    3) กิจกรรมที่สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ 2 ชั่วโมง เป็นกิจกรรมพัฒนาความรู้ความสามารถตอบสนอง ความถนัด ความสนใจ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเสริมสร้างความรู้ ความชำนาญและประสบการณ์ของผู้เรียนให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยมที่ดีตลอดจนพัฒนาทักษะทางสังคมและปลูกฝังจิตสำนึกของการทำประโยชน์เพื่อสังคม ซึ่งเป็นไปตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามวิสัยทัศน์ของโรงเรียนและเหมาะสมกับสังคมไทย ได้แก่ กิจกรรมระดับชั้น กิจกรรมชมรมต่างๆ

          ช่วงชั้นที่ 3 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 ประกอบด้วย 
                    1) กิจกรรมแนะแนว 1 ชั่วโมง เป็นกิจกรรมที่มุ่งสร้างเสริมผู้เรียนให้มีคุณภาพเหมาะสมตามความแตกต่างระหว่างบุคคล ค้นพบและพัฒนาศักยภาพของตน มีทักษะการดำเนินชีวิต มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ ศีลธรรม จริยธรรม รู้จักการเรียนรู้ในเชิงพหุปัญญา รู้จักคิด ตัดสินใจ แก้ปัญหาในช่วงวิกฤติ วางแผนการศึกษาต่อและการพัฒนาตนสู่โลกอาชีพและการมีงานทำ รวมทั้งดำเนินชีวิตอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข
                    2) กิจกรรมทีสอดคล้องกับวิสัยทัศน์  2 ชั่วโมง เป็นกิจกรรมพัฒนาความรู้ความสามารถตอบสนอง ความถนัด ความสนใจ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเสริมสร้างความรู้ ความชำนาญ และประสบการณ์ของผู้เรียนให้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรมแบะค่านิยมที่ดีตลอดจนพัฒนาทักษะทางสังคมและปลูกฝังจิตสำนึกของการทำประโยชน์เพื่อสังคม ซึ่งเป็นไปตามคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามวิสัยทัศน์ และเป้าหมายของโรงเรียน และเหมาะสมกับสังคมไทย ได้แก่ กิจกรรมระดับชั้น กิจกรรมชมรมต่างๆ

การจัดเวลาเรียน 
          โรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัยกำหนดเวลาในการจัดการเรียนรู้และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนไว้ดังนี้
                 ช่วงชั้นที่ 2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 มีเวลาเรียนปีละ    1,000-1,200 ชั่วโมง
                                                                     เฉลี่ยวันละ                6-7  ชั่วโมง
                 ช่วงชั้นที่ 3 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 มีเวลาเรียนปีละ    1,200-1,480 ชั่วโมง
                                                                     เฉลี่ยวันละ                7-8  ชั่วโมง

 

จัดทำโดย นางสาวธนิกานต์ ชนะพงษ์ ชั้น ม.6/5 เลขที่ 6