ถอดบทเรียน: คุณค่าของชีวิต

บทเรียนเรื่อง "คุณค่าของชีวิต"

"ชีวิตเกิดขึ้นมาได้อย่างไร?"

     เมื่อเห็นคำถามนี้ นักเรียนอาจจะนึกถึงคำตอบที่เน้นไปทางวิทยาศาสตร์และเพศศึกษา แต่ในโอกาสนี้ครูอยากให้พวกเราคิดถึงบุคคลที่ให้กำเนิดเราแล้วก้มลงมองดูร่างกายของนักเรียนเอง ถ้าตัดเรื่องวิทยาศาสตร์และเพศศึกษาออกไปแล้วลองมองมุมกลับว่าเราเกิดมามีชีวิตอยู่จนถึงทุกวันนี้เพราะเราได้รับความรักจากพ่อและแม่ เพราะฉะนั้นร่างกายของเราจึงเต็มไปด้วยความรักและความดีที่เราได้รับมาจากพ่อแม่ของเรา เป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมาด้วยความรัก สามารถรับความรักจากบุคคลอื่น และมีโอกาสที่จะมอบความรักให้กับบุคคลอื่นได้เช่นกัน

เอ....แล้วทุกวันนี้เราใช้ร่างกายของเราให้คุ้มค่าหรือยังนะ? ลองตอบตัวเองจากคำถามต่อไปนี้ดูนะคะ

                          - ฉันพยายามดูแลรักษาสุขภาพของฉันให้ดี สมกับที่พ่อแม่ภาวนาขอให้ร่างกายของฉันแข็งแรงสมบูรณ์ในวันที่ฉันเกิด

                          - ฉันหลีกเลี่ยงการคบเพื่อนที่ไม่ดี หรือคนที่พยายามชักจูงฉันให้ทำในสิ่งที่ผิด

                          - ฉันตั้งใจรับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ทั้งในบทบาทของการเป็นนักเรียนที่ดีและลูกที่ดี

                          - ฉันใช้ร่างกายของฉันให้เกิดประโยชน์กับคนอื่นมากที่สุด เช่น ช่วยเหลือเพื่อน ทำกิจกรรมสาธารณประโยชน์ ช่วยงานอาจารย์ เป็นต้น

      นอกจากข้อความต่างๆ ข้างต้นแล้ว เราเคยใช้ร่างกายที่ถูกสร้างมาด้วยความรักทำในสิ่งที่ครูกำลังจะบอกต่อไปนี้หรือเปล่าคะ?

                          - ฉันใช้ปากของฉันพูดทำร้ายน้ำใจเพื่อน

                          - ฉันใช้มือและเท้ารังแกทำให้เพื่อนหรือคนที่อยู่รอบข้างได้รับบาดเจ็บ

                          - ฉันใช้สมองคิดแผนแกล้งเพื่อนที่ทำให้ฉันรู้สึกหงุดหงิดหรือไม่พอใจ

                          - ฉันใช้นิ้วของฉันคลิ๊กเข้าไปดูเว็บที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อตัวของฉันเอง

                          - ฉันใช้ดวงตาดูรูปภาพที่ไม่เหมาะสมหรือแอบอ่านการ์ตูนและนิยายในห้องขณะที่ครูสอน

         เห็นมั้ยคะว่าร่างกายของคนเรานั้นจะใช้ในทางที่ดี เป็นประโยชน์ต่อตนเองและคนที่อยู่รอบข้างก็ได้ หรือจะใช้ไปในทางที่ผิด ทำให้คนอื่นรู้สึกเจ็บช้ำน้ำใจ เป็นโทษแก่ตนเองและคนที่อยู่รอบข้างก็ได้เช่นกัน การสำรวจตนเองว่าเคยทำอะไรที่ดีและพลาดพลั้งทำอะไรผิดพลาดไปจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมากที่ทำให้เรารู้จักพัฒนาตนเอง ปรับปรุงตัวเองให้เป็นคนที่มีคุณภาพ ทำประโยชน์ให้กับตนเองและสังคมให้ได้มากที่สุด สิ่งนี้แหละค่ะที่เราเรียนกันว่า "คุณค่าของชีวิต" ซึ่งขึ้นอยู่กับการกระทำของเรา ไม่ได้เกี่ยวข้องกับฐานะหรือรูปร่างหน้าตาแต่ประการใด

        มาดูกันนะคะว่าเราจะพัฒนาตัวเองให้มีคุณค่าและมีความสุขได้อย่างไรบ้าง

บันได ๕ ขั้น ก้าวสู่คุณค่าของชีวิตและความสุข

Aบันไดขั้นที่ ๑ มองตัวเองว่าดีและมีค่าทุกวัน ในแต่ละวันให้นึกถึงความดี ความโชคดีของตนเอง คิดว่าตัวเองดีและมีคุณค่าที่ได้เคยทำสิ่งดีๆ ต้องเชื่อว่าตัวเองมีความดีและความเก่งตามความเป็นจริง อย่าแช่งหรือตำหนิตัวเอง และอย่ารอให้คนอื่นมาชื่นชมคุณ  Aบันไดขั้นที่ ๒ มองคนอื่นดี มองโลกในแง่ดี ควรมองว่า ทุกๆ คนมีขีดจำกัดของความสามารถความดี ความเก่งกันทุกคน ตามความเป็นจริงของเขา ซึ่งไม่เท่ากัน และไม่เหมือนกันเลย ส่วนความไม่ดี หรือไม่เก่งของเขา (ซึ่งมีกันทุกคน) ปล่อยให้เป็นเรื่องของเขาไป ให้มองเฉพาะส่วนที่ดีของเขาเท่านั้น A บันไดขั้นที่ ๓ ทำวันนี้ให้ดีที่สุด คือการอยู่กับปัจจุบัน ทำกิจกรรมในวันนี้และเวลานี้ให้ดีที่สุด ทำได้แค่ไหนเอาแค่นั้น ไม่ทุกข์ร้อน หรือคาดหวังกับผลลัพธ์ของมัน จงชื่นชมในความตั้งใจ ทำเต็มความสามารถของตนเอง และคิดต่อว่า ในอนาคตจะต้องทำให้ดีกว่านี้ นอกจากนั้นต้องเลิกจดจำหรือนึกถึงเรื่องที่ไม่ดีที่เกิดกับคุณในอดีตAบันไดขั้นที่ ๔ มีความหวังและเชื่อว่าอนาคตจะดีเสมอ จงนึกและบอกกับตัวเองเสมอว่า อนาคตจะดีขึ้นอีกเรื่อยๆ มีความหวังที่ดีๆ (Good Hope) อยู่เสมอ แต่อย่ามีความคาดหวัง (Expectation) กับชีวิต เพราะถ้าคาดหวังกับชีวิต เรามักจะกลัว หรือกังวลว่าจะไม่ได้ผลลัพธ์ดังความคาดหวัง หรือเมื่อได้มาแล้วก็มักไม่พอใจ จึงอาจทำให้เกิดทุกข์ได้  Aบันไดขั้นที่ ๕ ปรับปรุงตัวเองเสมอ  : โดยปรับปรุง 4 ส่วนที่มีความสำคัญต่อชีวิต คือ    ๑. การงาน  ให้มีความขยัน อดทน หมั่นหาความรู้ใส่ตัว และกล้าลงมือปฏิบัติในสิ่งที่ควรทำ จะทำให้มีการลงมือทำสิ่งใหม่ๆ ในชีวิตได้เรื่อยๆ และปรากฏเป็นผลงานที่ชัดเจน    ๒. ครอบครัว จะต้องยึดหลักที่เป็นมงคลต่อกัน คือ ไม่อิจฉา ไม่ระแวง ไม่แข่งขัน ไม่นอกใจ รู้จักการให้และการอภัย มีน้ำใจ และรู้จักเกรงใจกัน    ๓ .สังคม หมั่นสร้างมิตรเสมอ มีการให้ความสำคัญกัน ให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันและพูดจากันแบบปิยะวาจา    ๔.ตนเอง ต้องมีการพัฒนาตนเองเสมอ มีความภูมิใจตนเองตามความเป็นจริง สามารถให้กำลังใจตัวเองได้ และมีกำลังใจที่พร้อมจะเปลี่ยนแปลงตนเองไปในทางที่ดีขึ้น  

     เห็นหรือยังคะว่าวิธีต่างๆ ที่จะทำให้ชีวิตของเรามีคุณค่าและมีความสุขนั้นเริ่มต้นง่ายๆ ที่ตัวเราเอง เมื่อเราพัฒนาคุณค่าในตัวเราแล้วตัวเราเองก็จะมีความสุขและทำให้คนที่อยู่รอบข้างมีความสุขไปด้วย แหม... ถ้าสังคมของเรามีคนทำอย่างนี้สักครึ้งหนึ่ง ครูคิดว่าสังคมคงจะน่าอยู่ขึ้นเยอะเลยนะคะ

      อย่าลืมนำสิ่งที่ได้ไปปรับใช้ดูนะคะ แล้วจะรู้ว่าความสุขจากการเป็นคนเริ่มด้วยตัวเอง ให้ความรู้สึกดีกว่าการเป็นฝ่ายรอรับเป็นไหนๆ ขอให้ทุกคนโชคดีกับการทำความดีค่ะ

ข้อคิด/แง่คิดจากบทเรียน

         ๑. ชีวิตถูกสร้างด้วยความรัก จึงควรระวังการกระทำของตัวเองไม่ให้ทำร้ายร่างกายที่ถูกสร้างด้วยความรัก และไม่ไปทำร้ายร่างกายหรือจิตใจของคนอื่นที่ถูกสร้างขึ้นด้วยความรักเช่นกัน

         ๒. เมื่อใดก็ตามที่นักเรียนพบเจอปัญหา อย่าได้คิดทำร้ายร่างกายตัวเองเป็นอันขาด ให้นึกถึงใบหน้าบุคคลที่ให้ชีวิตเรามาและใบหน้าของคนอื่นๆที่เคยมอบความรักความหวังดีให้แก่เรา แล้วเราจะผ่านปัญหานั้นไปได้ด้วยกำลังใจที่เต็มเปี่ยม

         ๓. สำรวจการกระทำของตัวเองในแต่ละวัน เพื่อพัฒนาและปรับปรุงแก้ไข เพราะทุกวันและทุกเวลาเป็นช่วงชีวิตที่มีค่าต่อการเรียนรู้

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ขอบคุณข้อมูลจาก

๑. สุภาส  เครือเนตร. (๒๕๔๑.) แนวคิดการพัฒนาคุณภาพชีวิต. กรุงเทพมหานครฯ : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง

๒. ม.ป. บันได ๕ ขั้น ก้าวสู่คุณค่าของชีวิตและความสุข. [ออนไลน์.] เข้าถึงได้จาก: http://www.stjohn.ac.th/department/stjohn_school/forum/index.php?action=printpage;topic=317.0